Bebek Maması

Bebek maması nedir?

Bebek maması, bebeklerin ve küçük çocukların yaşına göre üretilen gıdaların ortak adıdır. Bu grupta doğumdan itibaren kullanılan bebek sütleri, 6 aydan sonra kullanılan devam sütleri ve ek gıdaya geçişte verilen kaşık mamaları, kavanoz mamalar gibi ürünler bulunur. Her grubun bileşimi, etiketi ve kullanım yaşı Türk Gıda Kodeksi'nde ayrı ayrı tanımlanır.

Dünya Sağlık Örgütü (WHO), ilk 6 ay yalnızca anne sütü verilmesini, 6. aydan itibaren ek gıdaya başlanmasını ve emzirmenin 2 yaş ve sonrasına kadar sürmesini önerir. Bebek mamaları bu süreçte ya anne sütünün alınamadığı durumlarda sağlık çalışanının önerisiyle ya da ek gıda döneminde beslenmenin bir parçası olarak kullanılır.

Bebek maması çeşitleri

Kategorideki ürünler kullanım amacına ve bebeğin ayına göre altı gruba ayrılır.

Bebek sütleri ve bebek formülleri

Ek gıdaya geçilene kadar bebeğin ihtiyacını tek başına karşılamak üzere üretilen toz mamalardır. Doğumdan itibaren, yalnızca bir sağlık çalışanının önerisiyle kullanılır. Günlük dilde "başlangıç sütü" ya da "1 numara" olarak da bilinir.

Devam sütleri

6 aydan büyük bebekler ve küçük çocuklar için üretilen toz mamalardır. Çeşitlenen beslenmenin yalnızca bir parçasıdır; ilk 6 ayda anne sütünün yerine kullanılmaz.

Tahıllı kaşık mamaları

Pirinç, yulaf, irmik gibi tahıllardan hazırlanan ve kaşıkla verilen ek gıdalardır. Sütlü ve sütsüz çeşitleri vardır; hangi sıvıyla hazırlanacağı ambalajda yazar.

Kavanoz mamalar

Meyve, sebze, yoğurt veya tahıl içeren, kullanıma hazır püreler ve tatlılardır. Evden uzakta ya da hazırlık için zaman olmadığında pratik bir seçenektir.

Bebek bisküvisi ve atıştırmalıklar

Bebeklere yönelik, tahıl bazlı atıştırmalıklardır. Diğer ek gıdalar gibi ambalajın ön yüzünde yazan aydan itibaren verilir.

Özel tıbbi amaçlı mamalar

Reflü gibi özel durumlar için üretilen, ayrı bir mevzuata tabi ürünlerdir. Yalnızca doktor önerisi ve gözetimiyle kullanılır.

Ek gıdaya geçiş ve farklı tatlar

Ek gıda dönemi, bebeğin yeni tatlarla ve dokularla tanıştığı dönemdir. WHO'nun 2023 tarihli ek gıda rehberi, 6–23 ay arasındaki çocuklar için çeşitli bir beslenme önerir: sebze, meyve ve hayvansal kaynaklı gıdaların her gün sofrada olmasını, tahıl kullanılıyorsa tam tahılın öne çıkarılmasını ister. Aynı rehber, meyve suyunun sınırlanmasını ve baklagil, kuruyemiş gibi gıdaların boğulma riski oluşturmayacak biçimde verilmesini önerir.

Kaşık ve kavanoz mamaları bu çeşitliliğin bir parçası olabilir. Tek başına bir öğün planı değildir; bebeğinizin beslenme düzenini çocuk doktorunuzla birlikte oluşturun.

Ambalajdaki isimler, numaralar ve aylar ne anlatır?

Bebek mamalarında ambalajdaki ad ve ay bilgisi Türk Gıda Kodeksi'ne göre yazılır. Bu bilgileri doğru okumak, doğru ürünü seçmenin ilk adımıdır.

• "Süt" ve "formül" farkı: Proteini tamamen inek veya keçi sütünden gelen ürünler "bebek sütü" ya da "devam sütü", diğerleri "bebek formülü" ya da "devam formülü" olarak adlandırılır.
• Numaralar: Kataloğumuzda bebek sütlerinin adında çoğunlukla "1", devam sütlerinin çoğunda "2" veya "3" yer alır. Ürünün hangi gruba girdiğini numaradan değil, ambalajdaki tanımdan kontrol edin.
• "4 ay+", "6 ay+" gibi ifadeler: Ek gıdalarda ürünün hangi aydan itibaren kullanılabileceği ambalajın ön yüzünde yazar ve bu ay 4'ten küçük olamaz. Bu ifade bir alt sınırdır, başlama önerisi değildir; 6. aydan önce başlama kararını çocuk doktorunuzla verin.
• Gluten bilgisi: 6. aydan önce kullanılabilen ek gıdaların etiketinde "gluten içerir" ya da "gluten içermez" ifadesi bulunur. Gluten; buğday, arpa ve çavdarda bulunan bir proteindir.

Önemli uyarı: Anne sütüyle beslemek, bebek formülüyle beslemekten üstündür. Bebek formülleri yalnızca tıp, beslenme ve diyetetik veya eczacılık alanında nitelikli bağımsız bir sağlık çalışanının önerisiyle kullanılmalıdır.

Hangi durumda hangi ürün grubuna bakmalısınız?

Doğru ürün grubu, bebeğinizin ayına ve beslenme durumuna göre değişir. Sağlık durumu içeren her seçimde önce çocuk doktorunuza danışın.

Bebek maması markaları

Kategoride Aptamil, Bebelac, Evolvia, Golden Goat, Hipp, Humana, SMA ve Similac markalarının ürünleri yer alır. Aşağıdaki tablo, bazı markaların kataloğumuzdaki ürün tiplerini alfabetik sırayla gösterir; bir kalite ya da satış sıralaması değildir.

Aynı gruptaki ürünler, markası ne olursa olsun aynı mevzuattaki bileşim kurallarına göre üretilir. Bu nedenle seçimde markadan önce bebeğinizin ayına, ürün tanımına ve doktorunuzun önerisine bakın. Belirli bir markayı görmek için sayfadaki marka filtresini kullanabilirsiniz.

Organik bebek mamaları

Organik ibaresi, ürünün hammaddelerinin sertifikalı organik üretimden geldiğini gösterir. Kategoride organik kavanoz mamalar ve organik içerikli devam sütleri bulunur.

Organik olmayan bebek ve devam formülleri de sıkı kurallara tabidir: Türk Gıda Kodeksi, bu ürünlerde her bir pestisit (bitki koruma ilacı) kalıntısını 0,01 mg/kg ile sınırlar ve genetiği değiştirilmiş organizma (GDO) kullanımını yasaklar. Ürünün bebeğinize uygun olup olmadığını organik ibaresi değil, ambalajdaki başlangıç ayı ve içerik listesi gösterir.

Bebek maması seçerken etikette nelere bakmalısınız?

1. Başlangıç ayı: Ön yüzdeki ay bebeğinizin ayından büyükse ürünü henüz vermeyin.
2. Ürün tanımı: "Bebek sütü", "devam sütü" veya "özel tıbbi amaçlı gıda" tanımı, ürünün kime yönelik olduğunu gösterir. Birbirine benzeyen ambalajlarda numaradan çok bu tanıma bakın.
3. İçerik ve alerjen listesi: Bebeğinizin hassasiyeti bilinen bir besin varsa (süt, yumurta, gluten gibi) içerik listesini okuyun. Bir besine tepki verdiğini düşünüyorsanız önce doktorunuza danışın.
4. İlave şeker ve tatlandırıcı: WHO, 6–23 ay arasındaki çocuklarda şeker, tuz ve trans yağ oranı yüksek gıdaların ve tatlandırıcılı ürünlerin tüketilmemesini önerir. İçerik listesinde şeker, glukoz şurubu gibi eklenmiş tatlandırıcıları kontrol edin.
5. Hazırlama şekli: Tahıllı mamaların bir kısmı suyla, bir kısmı anne sütü veya bebeğin kullandığı mamayla hazırlanır. Günlük düzeninize uygun olanı seçin.

Bebek maması fiyatları

Bebek maması fiyatları ürün tipine, gramaja ve üretim şekline göre değişir. Farklı gramajdaki ürünleri karşılaştırırken paket fiyatı yerine kilogram başına fiyata bakmak daha doğru bir karşılaştırma sağlar.

Bebek sütleri ve bebek formüllerinde yasal düzenleme gereği indirim, kampanya veya paket promosyonu yapılmaz. Bu kural devam sütlerini ve ek gıdaları kapsamaz.

Mamayı hazırlarken ve saklarken

• Toz mama steril bir ürün değildir; içinde çok az da olsa bakteri bulunabilir. Bu yüzden hazırlama talimatına birebir uyun, ölçekten eksik ya da fazla toz eklemeyin.
• Mamayı her öğün için taze hazırlayın. Bebeğin bitirmediği mamayı sonraki öğünde kullanmayın.
• WHO, toz mamanın en az 70°C sıcaklıktaki suyla hazırlanmasını önerir. Ambalajınızdaki talimat farklı bir sıcaklık veriyorsa hangisini uygulayacağınızı çocuk doktorunuza sorun. Hazırlanan mamayı yanık riskine karşı içilecek sıcaklığa kadar soğutun.
• Kavanoz ve kaşık mamalarında açıldıktan sonraki saklama koşulu ve süresi ambalajda yazar; bu süreye uyun.

Nelere dikkat edilmeli?

• Mamayı değiştirmek istiyorsanız, özellikle özel tıbbi amaçlı bir ürün kullanıyorsanız, önce doktorunuza danışın.
• Yeni bir mamadan sonra kusma, ishal, döküntü veya belirgin huzursuzluk fark ederseniz ürünü vermeye devam etmeden doktorunuza başvurun.
• Ambalajı hasarlı, kapağı kabarık ya da son kullanma tarihi geçmiş ürünü kullanmayın.
• Mağazamızdaki bebek mamaları resmi distribütör kanallarından temin edilir ve gönderimden önce son kullanma tarihleri kontrol edilir.

İlgili kategoriler

Sık sorulan sorular

Hazırlanmış mamayı saklayabilir miyim?

En güvenli yol, mamayı her öğünde taze hazırlamaktır. Bebeğin başladığı ama bitirmediği mama saklanmaz, atılır. Önceden hazırlamanız gerekiyorsa mamayı hemen soğutup sıcaklığı 5°C'yi geçmeyen buzdolabında saklayın. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), buzdolabındaki hazır mamanın 24 saat içinde kullanılmasını önerir.

Keçi sütü bazlı mama ile inek sütü bazlı mama arasındaki fark nedir?

İki ürün grubu da aynı mevzuata göre üretilir; fark, proteinin hangi hayvanın sütünden geldiğidir. İnek sütü alerjisinden şüpheleniyorsanız keçi sütü bazlı mamaya kendi kararınızla geçmeyin. Alerji şüphesinde hangi mamanın kullanılacağına çocuk doktorunuz karar verir.

Bebeğim mamayı sevmezse başka bir markaya geçebilir miyim?

Aynı gruptan başka bir ürüne geçmeden önce çocuk doktorunuza danışın. Özel tıbbi amaçlı bir mama kullanıyorsanız geçiş kararını mutlaka doktorunuz vermelidir.

Kaynaklar

1. Tarım ve Orman Bakanlığı. Türk Gıda Kodeksi Bebek Formülleri ve Devam Formülleri Tebliği (Tebliğ No: 2019/14). Resmî Gazete, 2 Temmuz 2019, Sayı 30819.
2. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı. Türk Gıda Kodeksi Bebek ve Küçük Çocuk Ek Gıdaları Tebliği (Tebliğ No: 2007/50). Resmî Gazete, 1 Kasım 2007.
3. Tarım ve Orman Bakanlığı. Türk Gıda Kodeksi Bebek ve Küçük Çocuklara Yönelik Gıdalar ile Vücut Ağırlığı Kontrolü İçin Diyetin Yerini Alan Gıdalar Yönetmeliği. Resmî Gazete, 2 Temmuz 2019, Sayı 30819.
4. Dünya Sağlık Örgütü (WHO). Infant and young child feeding (İngilizce).
5. Dünya Sağlık Örgütü (WHO). WHO Guideline for complementary feeding of infants and young children 6–23 months of age, 2023 (İngilizce).
6. Dünya Sağlık Örgütü (WHO), Birleşmiş Milletler Gıda ve Ziraat Örgütü (FAO). Safe preparation, storage and handling of powdered infant formula: Guidelines (İngilizce).
7. Time for the 70 °C water precautionary option in the home dilution of powdered infant formula (CDC önerilerine atıfla). PubMed Central (İngilizce).

Hazırlayan: Uzman Eczacı Arif Ekiz
Son güncelleme: 15 Eylül 2026