Kolajen Takviyesi Ne İşe Yarar? Yaşlanmayı Geciktirmenin Sırrı mı?

Kolajen takviyesi günümüzde hem cilt sağlığına özen gösterenlerin gözdesi hem de yaşlanma belirtilerini yok etmek isteyenlerin gündemi.

Vücudumuzda doğal olarak üretilen bu yapısal protein, yaş ilerledikçe azalmaya başlıyor. Dolayısıyla kırışıklıklarımız artmaya başlıyor, cilt elastik yapısını kaybediyor ve eklem ağrıları gibi pek çok problem kendini gösteriyor.

İşte tam bu noktada devreye giren kolajen takviyeleri, hepimiz için genel sağlık açısından destekleyici bir rol üstleniyor. Peki kolajen takviyesi gerçekten işe yarıyor mu, çoğunluğun inandığı gibi yaşlanmayı geciktirmenin sırrı mı, yoksa sadece bir trendden mi ibaret? Gelin birlikte öğrenelim.

Kolajen çeşitleri: Tip 1, 2 ve 3 farkları

 Kolajen, vücudumuzda en bol bulunan proteinlerden biridir. Ayrıca farklı görevler üstlenen çeşitli tipleri sahip. Doğru kolajen tipini seçmek, hedeflediğiniz faydaya ulaşmanızı önemli ölçüde kolaylaştırıyor. Örneğin kırışıklıklar için Tip 1, eklem desteği için Tip 2, kas-damar sağlığı için Tip 3 içeren kolajen takviyelerini tercih edebilirsiniz.

Genel olarak insanların tercih ettiği 3 kolajen tipi bulunuyor:

• Tip 1 kolajen, vücudumuzdaki toplam kolajen miktarının yaklaşık %90’ını kapsıyor. Özellikle cilt, kemik, tendon ve bağ dokularında yoğun olarak mevcut. Cildimizin sıkı ve esnek kalmasını sağlayan bu tip kolajen formu, anti-aging takviyelerde de en fazla bulunan içeriktir.
• Tip 2 kolajen ise en fazla kıkırdak dokumuzda yer alıyor ve eklem sağlığımız için kritik öneme sahip. Kireçlenme gibi eklem problemlerini hafifletmek isteyenler için ideal bir destek olabilir. Genellikle tavuk kaynaklı kolajen takviyelerinde bulunuyor.
• Tip 3 kolajen, genellikle Tip 1 ile beraberdir ve organlar, damarlar ve kas dokularında rol oynuyor. Cilt esnekliğini desteklemekle birlikte damar sağlığına da katkıda bulunuyor. Bu nedenle hem cilt hem de dolaşım sistemimizin sağlığı için Tip 1 ile kombine edilen kolajen takviyesi tercih edebilirsiniz.

Cilt, eklem ve kemik üzerindeki etkiler

Kolajen vücudumuzun yapısında oransal olarak en çok bulunan protein olsa da bu proteinin üretimi 20 yaşımızdan sonra her sene %1 oranında azalıyor.

Bu nedenle kolajen sentezinin ve besinlerle alımının yeterli olması cilt, eklem ve kemik sağlığımız için büyük önem taşıyor.

Kolajen vücudumuzdaki tüm proteinlerin yaklaşık 3’te 1’ini oluşturuyor. Özellikle bağ dokusunun yapısında bol miktarda bulunuyor. Vücut yapımızın sağlıklı şekilde korunması için kolajen proteini olmazsa olmaz. En temel görevlerinden biri hücre ve dokuların birbirine bağlanmasını ve bir arada tutulmasını sağlamak. Dolayısıyla vücudun doğal yapısını oluşturuyor.

Kolajenler cildimizin esnekliğini korumasında, derinin yenilenmesinde ve yara iyileşmesinde de oldukça önemli görevlere sahip.

Klinik araştırmalar, düzenli kolajen takviyesi kullanımının cilt elastikiyetini artırdığını, ince çizgi ve kırışıklıkları azalttığını, cildin daha canlı ve nemli görünmesini sağladığını ortaya koyuyor. Kolajen takviyelerini C vitamini ile kullandığınızda etkileri daha da artıyor.

Eklem kıkırdaklarımızın temel yapısını oluşturan kolajen hareket kabiliyetimizi korumamıza da yardımcı oluyor. Yukarıda da belirttiğimiz gibi özellikle Tip 2 kolajen, kıkırdak dokusunun korunmasına yardımcı olur ve eklem iltihaplarını baskılayarak kireçlenmeyi önleyebilir.

Sporcular düzenli olarak kolajen takviyesi aldıklarında diz ve kalça gibi yüksek baskı altındaki eklemlerinde dayanıklılığın arttığını hissedebilir.

Son olarak kolajen kemiklerimizin esnek yapısını sürdürmesinde de rol oynuyor. Yaşlandıkça kemiklerimizdeki kolajen miktarı düştüğü için kemik yoğunluğumuz azalıyor ve kireçlenme riski artıyor. Özellikle menopoz sonrası kadınlar, kolajen takviyesi ile kalsiyum ve D vitamini kullandıklarında kemik kırılmalarını önleyebilirler.

Kolajen üretimini artıran besinler

20 yaşlarımızdan sonra vücudumuzda kolajenin azaldığından bahsetmiştik. Ancak doğru besinleri tüketirsek vücudumuzdaki kolajen kaybını destekleyebiliriz.

C vitamini, kolajen üretiminde emilimin hızını artıran kofaktördür. Yani vücudumuzun kolajen takviyesini daha fazla emebilmesi için kolajeni C vitaminiyle kullanmamız gerekiyor.

Aynı zamanda güçlü bir antioksidan olan C vitamini, toksinlerin vücudumuza verdiği hasarı önleyerek kolajen dokusunu da korur. Portakal, mandalina, çilek, kivi, kırmızı biber, brokoli, kuşburnu gibi besinler kolajen üretimini artırabilir.

Kolajen, amino asitlerden oluştuğu için yeterli protein almamız vücudumuzun kolajen üretebilmesi için hayati öneme sahip. Özellikle glisin, prolin ve lisin gibi amino asitler bu süreçte öne çıkıyor. Yumurta, tavuk, hindi, kırmızı et, balık, baklagiller ve süt ürünleri bu gruba giriyor.

Diğer yandan kemik suyu da doğal kolajen kaynağı. Kemikleri uzun süre kaynatarak hazırlayabileceğiniz kemik suları, Tip 1 ve Tip 2 kolajen açısından zengin.

Çinko ve bakır içeren kabak çekirdeği, kırmızı et, kaju, mercimek, karaciğer, susam, badem, kakao, kuru üzüm gibi besinler de kolajen üretimini artırıyor.

Antioksidan içeriği yüksek gıdalar cilt yaşlanmasını azaltarak vücudumuzdaki kolajenin daha uzun süre sağlıklı kalmasına yardımcı oluyor. Yaban mersini, nar, üzüm, yeşil çay ve koyu yeşil yapraklı sebzeler de antioksidan açısından zengin.

Son olarak Omega 3 yağ asitleri hücre zarımızın yapısını güçlendirerek cildimizin nem kaybı yaşamasını önlüyor. Dolayısıyla kolajen kaybı yaşamayı da önlüyor. Somon, sardalya, ceviz, keten tohumu ve chia tohumu gibi besinler de Omega 3 yağ asitleri açısından oldukça zengin.

Omega 3 yağ asitleriyle gelen sağlık mucizelerini anlattığımız blog yazımızı okumak için tıklayınız.

Toz mu, kapsül mü: Hangi form daha etkili?

Tablet (kapsül) formundaki kolajen takviyeleri belirli dozlarda hazır olduğu için hem taşıması hem de kullanımı gayet kolay. Fakat kapsül kolajenlerin emilimi toz formlara göre biraz daha yavaş olabilir.

Toz formundaki kolajenler ise daha hızlı çözünür ve emilir, dozajlarını ihtiyacınıza göre siz kendiniz ayarlayabilirsiniz. Toz kolajenleri smoothie, kahve ya da yoğurt gibi yiyeceklerle tüketebilirsiniz. Fakat toz kolajenlerin tadını beğenmeme olasılığınız daha yüksek çünkü kapsüllerin tadı ve kokusu tozlara göre neredeyse hiç yok. Ayrıca toz kolajenleri taşımak kapsüller kadar pratik değil.

Seçim yaparken:

• Hızlı emilim ve esneklik arıyorsanız toz form kolajen takviyesi,
• Pratik kullanım ve tat hassasiyeti önceliğinizse tablet form kolajen takviyesi sizin için daha uygun olabilir.

Takviye seçerken nelere dikkat etmeli?

Kolajen takviyesi seçerken en önemli kriter, ürünün hidrolize kolajen yani kolajen peptit formunda olması. Bu form, büyük moleküllü kolajenin enzimlerle parçalanmış hali ve böylelikle vücudumuz kolajeni çok daha rahat şekilde emiyor ve kanımıza karıştırıyor.

Bilimsel araştırmalara göre, hidrolize kolajeni ağızdan alındıktan yaklaşık 30 dakika sonra etkisi başlıyor ve aşağı yukarı 2 saat içinde maksimum etki seviyesine ulaşıyor.

Ayrıca kullanım amacına göre kolajen tipi de önemli. Tip 1 ve 3 cilt ve saç sağlığı için, Tip 2 ise eklem ve kıkırdak desteği için tercih edebileceğiniz türler.

Kolajen takviyesinin kaynağı (balık veya sığır) olması önemli fakat bu iki türün etkisi birbiriyle neredeyse aynı. Siz kişisel tercihinize göre hangisinin tadını seviyorsanız onu seçebilirsiniz.

Ek olarak, C vitamini gibi destek bileşenleri içeren, katkı maddesiz, sertifikalı ve güvenilir içerikli kolajen takviyelerini özellikle tercih edebilirsiniz.